Krotoszyn to miasto w południowej Wielkopolsce, siedziba powiatu krotoszyńskiego, położone około 108 km od Poznania i 80 km od Wrocławia. W 2024 roku gminę miejsko-wiejską zamieszkiwało 38 297 osób, z czego 26 775 mieszkało w samym mieście, które zajmuje powierzchnię 23 km². Miasto słynie z zabytkowego ratusza z XVII wieku oraz drewnianego kościoła z 1572 roku. Ponadto jest znane z wędzonki krotoszyńskiej, tradycyjnego produktu regionalnego, i Dąbrów Krotoszyńskich. Od 2024 roku funkcję burmistrza pełni Natalia Robakowska.
Gdzie leży Krotoszyn i w pobliżu jakich dużych miast się znajduje?
Krotoszyn leży w południowej części województwa wielkopolskiego, około 108 km od Poznania, 80 km od Wrocławia i zaledwie 28 km od Ostrowa Wielkopolskiego. To miasto, które pełni funkcję stolicy powiatu krotoszyńskiego, stanowi kluczowy węzeł komunikacyjny na styku Wielkopolski i Dolnego Śląska.
Dzięki dogodnej lokalizacji blisko granicy obu regionów, przez wieki sprzyjało rozwojowi handlu i rzemieślnictwa. Przez Krotoszyn przebiegają zarówno drogi krajowe, jak i linia kolejowa, co zapewnia dogodne połączenia z Poznaniem i Wrocławiem.
Wokół miasta rozciągają się rozległe tereny rolnicze, a na południe od centrum znajdują się Dąbrowy Krotoszyńskie, jeden z największych naturalnych kompleksów lasów dębowych w kraju. Ten unikalny obszar przyrodniczy stanowi ważny element krajobrazu regionu.
Jaką powierzchnię w kilometrach kwadratowych zajmuje gmina i miasto Krotoszyn?
Miasto Krotoszyn rozciąga się na powierzchni 23 km², natomiast gmina miejsko-wiejska o tej samej nazwie obejmuje aż 256 km². Obszar wiejski, zajmujący 233 km², skupia ponad 50 miejscowości, wsi i osad.
Tereny zurbanizowane, czyli samo miasto, stanowią niecałe 10% całkowitej powierzchni gminy. Dzięki tak rozległym obszarom wiejskim, gmina nabiera zdecydowanie rolniczego charakteru, szczególnie w rejonach oddalonych od centrum. Jeśli chodzi o wielkość, zajmuje ona 165 miejsce wśród wszystkich gmin w Polsce.
| Lokalizacja | Południowa część województwa wielkopolskiego, około 108 km od Poznania, 80 km od Wrocławia, 28 km od Ostrowa Wielkopolskiego |
| Ludność (2024) | Miasto: 26 775 osób, Gmina miejsko-wiejska: 38 297 osób |
| Znaczenie historyczne | Ośrodek Braci Czeskich i protestantyzmu w XVI i XVII wieku, wielokulturowość (obecność społeczności żydowskiej) |
| Główne zabytki | Ratusz XVII-XVIII w., drewniany kościół św. Fabiana i Sebastiana z 1572 r., pałac Gałeckich z ok. 1700 r. z parkiem |
| Przyroda | Dąbrowy Krotoszyńskie, jeden z największych kompleksów lasów dębowych w Polsce |
| Przemysł | Motoryzacja (cylindrowe tuleje, zestawy tłokowo-cylindrowe, prowadnice zaworów), przetwórstwo tworzyw sztucznych, wyroby wędliniarskie (wędzonka krotoszyńska) |
| Ceny nieruchomości (2026) | Średnia cena: 8 061 zł/m², wzrost o 12,9% w stosunku do III kwartału 2025, średnia cena mieszkania około 439 tys. zł |
| Transport | Stacja PKP (pociągi regionalne Poznań-Wrocław), Miejski Zakład Komunikacji, linia K do Ostrowa Wielkopolskiego, połączenia PKS, droga krajowa |
Ilu mieszkańców liczy miasto i gmina Krotoszyn w 2026 roku?
W 2024 roku Krotoszyn zamieszkiwało 26 775 osób. Cała gmina miejsko-wiejska liczyła natomiast 38 297 mieszkańców. W praktyce niemal 70% spośród nich mieszkało w mieście, podczas gdy pozostałe 30%, czyli ponad 11 500 osób, rezydowało na terenach wiejskich i w sołectwach. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, region doświadcza wyraźnego spadku liczby ludności. Od początku XXI wieku miasto zanotowało utratę kilkuset mieszkańców, a powiat krotoszyński w latach 2015-2019 stracił aż ponad 3,4 tysiąca osób. Te liczby dobrze pokazują, jak poważnym problemem demograficznym jest ten region Wielkopolski.
Jaka była różnica w liczbie ludności gminy Krotoszyn między 2024 a 2025 rokiem?
Dokładne dane porównawcze GUS dotyczące gminy Krotoszyn za 2025 rok w zestawieniu z 2024 rokiem nie zostały jeszcze udostępnione. Według dostępnych informacji z 2024 roku, liczba mieszkańców gminy wynosiła 38 297, z czego 26 775 osób mieszkało w mieście.
W regionie utrzymuje się negatywny trend demograficzny. W powiecie krotoszyńskim od dawna odnotowuje się przewagę zgonów nad urodzeniami. Do tego dochodzi ujemne saldo migracji, które przyczynia się do stopniowego zmniejszania populacji. Szacuje się, że coroczny ubytek naturalny i migracyjny sięga kilkudziesięciu, a nawet kilkuset osób. Dokładniejsze porównanie danych za lata 2024 i 2025 będzie możliwe dopiero po opublikowaniu oficjalnych statystyk GUS.
Ile osób zamieszkuje wiejską część gminy Krotoszyn?
W 2024 roku na terenach wiejskich gminy Krotoszyn mieszkało 11 522 osób, co stanowiło nieco ponad 30% ogółu mieszkańców.
W obrębie tych obszarów znajduje się ponad pięćdziesiąt miejscowości, w tym wsie i osady takie jak:
- Benice,
- Biadki,
- Kobierno,
- Lutogniew,
- Duszna Górka,
- Smoszew.
Gęstość zaludnienia na wsi jest zdecydowanie niższa niż w centrum miasta, co związane jest z rolniczym charakterem tych terenów, położonych na obrzeżach gminy.
Wiele z tych miejscowości dysponuje:
- Własną infrastrukturą sołecką,
- Podstawowymi szkołami,
- Świetlicami, które są utrzymywane ze środków gminy, wspierając tym samym lokalne wspólnoty.
Jak kształtował się przyrost naturalny oraz liczba urodzeń i zgonów w gminie Krotoszyn w 2025 roku?
W 2024 roku w gminie Krotoszyn zanotowano 265 nowych mieszkańców, urodziło się 142 chłopców i 123 dziewczynki. Z drugiej strony zarejestrowano aż 392 zgony, w tym 212 mężczyzn oraz 180 kobiet.
To przekłada się na ujemny przyrost naturalny wynoszący minus 127 osób, co oznacza, że na każde trzy narodziny przypadało prawie czterech zmarłych. To zjawisko negatywnego przyrostu naturalnego utrzymuje się stale i odzwierciedla szerszy, krajowy trend starzenia się społeczeństwa, zwłaszcza w małych miejscowościach i na obszarach wiejskich. Dodatkowo, takie dane potwierdzają również postępujący proces depopulacji powiatu krotoszyńskiego, który trwa od dłuższego czasu.
Z czego słynie Krotoszyn?
Krotoszyn słynie przede wszystkim z bogatego dziedzictwa historycznego oraz architektonicznego. Wśród najważniejszych zabytków znajduje się ratusz z XVII-XVIII wieku, drewniany kościół świętych Fabiana i Sebastiana z 1572 roku, a także pałac Gałeckich otoczony urokliwym parkiem.
Miasto jest również rozpoznawalne dzięki wędzonce krotoszyńskiej, tradycyjnemu wyrobowi wędliniarskiemu, który zyskał certyfikat Ministerstwa Rolnictwa, potwierdzający jego status jako produktu regionalnego. W okolicy rozciągają się Dąbrowy Krotoszyńskie, jeden z największych naturalnych kompleksów lasów dębowych w Polsce. To miejsce chętnie odwiedzane przez miłośników przyrody, ceniących spokój i naturalne krajobrazy.
W XVI i XVII wieku Krotoszyn był ważnym ośrodkiem Braci Czeskich oraz protestantyzmu. Jego wielowarstwowa historia obejmuje także obecność społeczności żydowskiej, co podkreśla wielokulturowość tego miejsca.
Jaka jest historia Krotoszyna?
Krotoszyn uzyskał prawa miejskie w 1415 roku z rąk króla Władysława II Jagiełły. Założycielem tej osady był Wierzbięta z rodu Krotowskich, który zasłynął jako uczestnik bitwy pod Grunwaldem. W XVI i XVII wieku miejscowość stała się istotnym ośrodkiem Braci Czeskich oraz ważnym punktem dla protestanckiej społeczności. Dodatkowo, zamieszkiwała tu jedna z największych żydowskich społeczności w Wielkopolsce.
W okresie panowania rodziny Gałeckich, przypadającym na XVII i XVIII wiek, Krotoszyn przeżywał swój rozkwit jako ważne centrum handlu. Miasto zyskało sławę dzięki ogromnym jarmarkom, podczas których potrafiono sprzedać nawet tysiąc wołów jednocześnie.
Po II rozbiorze Polski w 1793 roku, Krotoszyn znalazł się pod panowaniem pruskim i został włączony do Prowincji Poznańskiej. Dopiero po zakończeniu I wojny światowej wrócił w granice odrodzonej Polski.
Jakie tradycje kulturowe i historyczne pielęgnuje miasto?
Krotoszyn dba o swoje wielokulturowe dziedzictwo, które sięga czasów Braci Czeskich, różnorodnego mieszczaństwa oraz dawnych targów kupieckich. Muzeum Regionalne, ulokowane w barokowym gmachu dawnego klasztoru trynitarzy z 1733 roku, gromadzi i prezentuje zabytki obrazujące historię miasta sięgającą średniowiecza.
Wyroby wędliniarskie w tym regionie mają swoje początki już w XV wieku. Wędzonka krotoszyńska, wpisana na listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stanowi ważny element lokalnej kultury. Ponadto, miasto utrzymuje przy życiu tradycję jarmarków, coroczne wydarzenia na rynku przypominają o handlowych zwyczajach z przeszłości.
Co warto zobaczyć w Krotoszynie?
W Krotoszynie na uwagę zasługuje przede wszystkim zabytkowy ratusz, wybudowany około 1689 roku. W latach 1898-1899 przeszedł on przebudowę w stylu neorenesansowym, a charakterystycznym elementem jest ośmioboczna wieża barokowa.
Równie niezwykłym obiektem jest drewniany kościół pod wezwaniem świętych Fabiana i Sebastiana, wzniesiony w 1572 roku. Jego architektura opiera się na planie krzyża greckiego, a centralna część budynku ma unikalny kształt ośmioboku.
Warto również zwrócić uwagę na kompleks pałacowy Gałeckich z około 1700 roku, otoczony parkiem założonym w 1685 roku.
Wśród wielu drzew można tam spotkać między innymi:
- Imponujący jawor o obwodzie 510 cm,
- Rzadkiego klona tatarskiego,
- Inne gatunki drzew.
Muzeum Regionalne, usytuowane w barokowym budynku poklasztornym z 1733 roku, prezentuje bogatą historię i kulturę tego terenu, oferując ciekawe ekspozycje. Tuż obok centrum miasta rozciągają się Dąbrowy Krotoszyńskie, które zachęcają do aktywnego wypoczynku, liczne ścieżki piesze i rowerowe sprawiają, że to świetne miejsce na relaksujący spacer lub wycieczkę.
Jakie imprezy i wydarzenia kulturalne odbywają się cyklicznie w Krotoszynie?
W Krotoszynie nie brakuje wydarzeń kulturalnych, które regularnie przygotowuje Centrum Kultury i Sztuki. Co roku miasto tętni życiem podczas imprez inspirowanych dawnymi tradycjami jarmarcznymi. Na rynku miejskim gromadzą się wystawcy, rzemieślnicy oraz lokalni producenci, tworząc unikalną atmosferę.
Muzeum Regionalne z kolei zaprasza na wystawy czasowe, które ukazują bogatą, wielokulturową historię regionu. Dodatkowo można uczestniczyć w lokalnych przeglądach artystycznych oraz kameralnych koncertach organizowanych w zabytkowych wnętrzach. Aktualny harmonogram zbliżających się imprez dostępny jest na oficjalnej stronie Urządu Miejskiego Krotoszyna.
Jakie obiekty sportowe, turystyczne i rekreacyjne oferuje miasto?
Centrum sportu i rekreacji w Krotoszynie to główny kompleks sportowy i rekreacyjny miasta, zarządzający kilkoma obiektami.
Kryta pływalnia udostępnia:
- Basen sportowy o wymiarach 25×12,5 m,
- Basen rekreacyjny zajmujący powierzchnię 100,75 m²,
- Dwóch zjeżdżalni (52,5 m i 5,9 m),
- Trzech jacuzzi,
- Sauny,
- Solarium.
Latem do dyspozycji odwiedzających są:
- Otwarty basen o wymiarach 50×25 m,
- Mniejszy basen dla dzieci o wymiarach 25×15 m,
- Dwa boiska do siatkówki plażowej,
- Korty tenisowe.
Stadion przy ul. Sportowej 1 dysponuje:
- 400-metrową lekkoatletyczną bieżnią,
- Obiektami do skoków,
- Obiektami do rzutu kulą,
- Co czyni go miejscem sprzyjającym różnorodnym dyscyplinom sportowym.
Jezioro Odrzykowskie, zwane też Błoniem, zachęca do aktywności na świeżym powietrzu dzięki:
- Przystani z wypożyczalnią sprzętu wodnego,
- Licznym ścieżkom spacerowym prowadzącym przez malownicze tereny.
Co produkuje się w Krotoszynie i jak rozwija się lokalny przemysł?
Krotoszyn to kluczowy ośrodek przemysłu motoryzacyjnego, gdzie działają fabryki produkujące takie elementy jak cylindrowe tuleje, zestawy tłokowo-cylindrowe oraz prowadnice zaworów, które trafiają na rynki całego świata. W mieście funkcjonują również przedsiębiorstwa specjalizujące się w przetwórstwie tworzyw sztucznych i produkcji detali metodą wtryskową. Tradycje związane z obrabianiem mięsa sięgają tu aż XV wieku. Przykładem jest wędzonka krotoszyńska, która posiada certyfikat produktu tradycyjnego i cieszy się dużym uznaniem w regionie.
Działanie lokalnej Specjalnej Strefy Ekonomicznej zachęca inwestorów, co wpływa na zróżnicowanie branż przemysłowych. Dodatkowo, rozległe tereny rolnicze gminy stanowią ważne zaplecze surowcowe dla miejscowego przemysłu spożywczego.
Jak kształtują się ceny mieszkań i nieruchomości w Krotoszynie?
Aktualna średnia cena za metr kwadratowy mieszkania w Krotoszynie sięga około 8 061 zł (stan na marzec 2026). Oznacza to wzrost o 921 zł za metr, czyli niemal 12,9% w porównaniu do III kwartału 2025, kiedy mediana wynosiła 7 140 zł/m². Oferta sprzedaży mieszkań w mieście kształtuje się przeciętnie na poziomie około 439 tys. zł. Najtańsze lokale można kupić już za 290 tys. zł, natomiast te najdroższe osiągają cenę nawet do 700 tys. zł. Rynek nieruchomości w Krotoszynie, tak jak w wielu niewielkich miejscowościach Wielkopolski, notuje wyraźny wzrost cen, chociaż ich wartość nadal pozostaje znacznie niższa w porównaniu do większych ośrodków, takich jak Poznań czy Wrocław.
Jak dojechać do Krotoszyna komunikacją publiczną i transportem zorganizowanym?
Do Krotoszyna można wygodnie dojechać pociągiem, miasto posiada stację PKP, na której zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między Poznaniem a Wrocławiem. Zarówno dworzec kolejowy, jak i autobusowy stwarzają dogodne warunki do przesiadek i kontynuowania podróży. W granicach miasta i okolic komunikację zapewnia Miejski Zakład Komunikacji, a linia K łączy Krotoszyn z Ostrowem Wielkopolskim. Dodatkowo, kursujące PKS-y pozwalają dotrzeć do większych miejscowości w regionie.
Dzięki położeniu przy drodze krajowej, dojazd samochodem jest prosty i szybki. Odległość do Poznania wynosi około 108 km, do Wrocławia około 80 km, a do Ostrowa Wielkopolskiego zaledwie 28 km.
Jakie możliwości edukacyjne oferują szkoły i placówki oświatowe w Krotoszynie?
Krotoszyn dysponuje pełnym wachlarzem placówek edukacyjnych, od szkół podstawowych, przez ponadpodstawowe, aż po instytucje dla dorosłych. Na terenie miasta działają między innymi kilka podstawówek oraz I Liceum Ogólnokształcące im. H. Kołłątaja. Dopełnieniem oferty są Zespoły Szkół Ponadpodstawowych nr 1 i nr 2 im. Jana Pawła II.
Technikum w ZSP nr 2 skupia się na kształceniu w dziedzinach technicznych, przygotowując przyszłych techników programistów, informatyków czy specjalistów od turystyki. Ta placówka niejednokrotnie zdobywała wysokie miejsca w rankingach Perspektyw, plasując się w czołówce najlepszych techników w okolicy.
Szkoły podstawowe zlokalizowane są zarówno w centrum miasta, jak i na terenach wiejskich gminy, co sprawia, że mieszkańcy całego obszaru mają wygodny dostęp do nauki na różnych etapach edukacji. Dzięki temu każdy może znaleźć odpowiednią placówkę blisko domu.
Jak zorganizowana jest opieka zdrowotna oraz struktury bezpieczeństwa publicznego w mieście?
Podstawowym ośrodkiem opieki zdrowotnej w Krotoszynie jest Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (SPZOZ), który zarządza szpitalem ze Szpitalnym Oddziałem Ratunkowym oraz wieloma specjalistycznymi przychodniami. Pogotowie ratunkowe ma swoją siedzibę przy ulicy Mickiewicza 21, a w razie potrzeby można je wezwać pod numer 999.
Publiczne bezpieczeństwo w regionie gwarantują dwie kluczowe instytucje:
- Komenda powiatowa policji przy ul. Zdunowskiej 38, z dyżurnym dostępnym pod numerem 997,
- Komenda powiatowa państwowej straży pożarnej mieszcząca się przy ul. Mickiewicza 29, którą można szybko powiadomić pod numerem 998,
- Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej aktywnie działające na obszarze gminy i wspierające ochronę mieszkańców.
W każdej nagłej sytuacji warto pamiętać o uniwersalnym numerze alarmowym 112, pod którym można uzyskać pomoc natychmiast.
Kto pełni funkcję burmistrza Krotoszyna w obecnej kadencji samorządowej?
W kadencji 2024-2029 funkcję burmistrza Krotoszyna sprawuje Natalia Robakowska, która triumfowała w wyborach samorządowych z 2024 roku, zdobywając imponujące 71,69% głosów w drugiej turze. Pokonała swojego rywala, Franciszka Marszałka, i objęła stanowisko po oficjalnym ogłoszeniu wyników zgodnie z przepisami dotyczącymi samorządu gminnego.
Kadencja samorządów terytorialnych w Polsce trwa pięć lat, podczas których wybrana rada miejska w Krotoszynie regularnie zbiera się na sesjach. Burmistrz odpowiada za codzienne zarządzanie miastem i gminą, realizuje uchwały rady oraz reprezentuje samorząd na zewnątrz, dbając o interesy lokalnej społeczności.